BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) sertifikati binolarning ekologik samaradorligi, boshqaruv sifati va uzoq muddatli barqarorligini baholashga qaratilgan xalqaro baholash tizimi hisoblanadi. O‘zbekistonda so‘nggi yillarda qurilish bozori sifat jihatidan yangi bosqichga o‘tayotgani sababli, xalqaro sertifikatlarga, jumladan BREEAM’ga bo‘lgan qiziqish sezilarli darajada oshdi. Davlat va xususiy sektor loyihalarida energiya samaradorligi, resurslardan oqilona foydalanish va ekologik mas’uliyat muhim mezonlarga aylanmoqda.
BREEAM Buyuk Britaniyada ishlab chiqilgan bo‘lib, bugungi kunda dunyodagi eng qadimgi va eng keng qo‘llaniladigan yashil bino sertifikatsiya tizimlaridan biri hisoblanadi. U boshqaruv, energiya, suv, materiallar, chiqindilar, transport, ifloslanish, yer resurslari va sog‘liq hamda farovonlik kabi yo‘nalishlarni kompleks tarzda baholaydi. O‘zbekistonda BREEAM sertifikatini muvaffaqiyatli joriy etish uchun mahalliy iqlim sharoitlari, qurilish amaliyoti va ekspluatatsiya talablarini tushunadigan, shu bilan birga BREEAM International mezonlariga chuqur ega konsalting firmalar bilan ishlash muhim hisoblanadi. Ushbu maqolada O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan yetakchi BREEAM konsalting firmalari reyting asosida keltiriladi.
O‘zbekistonda BREEAM Sertifikati Qaysi Loyihalarda Dolzarb
O‘zbekiston qurilish sektori miqdoriy o‘sishdan sifat va samaradorlikka yo‘naltirilgan bosqichga o‘tmoqda. Toshkent va yirik hududlarda zamonaviy biznes markazlari, sog‘liqni saqlash obyektlari, ta’lim muassasalari, mehmonxonalar va aralash funksiyali majmualar qurilishi jadallashmoqda. Bunday loyihalarda xalqaro investorlar va ijarachilar binolarning ekologik ko‘rsatkichlarini mustaqil tarzda tasdiqlashni talab qilmoqda.
BREEAM sertifikati aynan shu ehtiyojga javob beradi. U loyihaning dizayn bosqichidan boshlab qurilish va ekspluatatsiyagacha bo‘lgan jarayonlarda barqarorlikni tizimli tarzda boshqarish imkonini yaratadi. O‘zbekistonda BREEAM ko‘pincha LEED yoki WELL kabi boshqa xalqaro sertifikatlar bilan birgalikda qo‘llanilib, binoning ekologik va funksional sifatini kompleks baholashga xizmat qiladi.
BREEAM Konsalting Xizmatlarining Asosiy Yo‘nalishlari
BREEAM bo‘yicha konsalting firmalar odatda loyiha hayotiy siklining barcha bosqichlarida ishtirok etadi. Xizmatlar tarkibiga dastlabki BREEAM pre-assessment, kreditlar bo‘yicha imkoniyatlarni aniqlash, maqsadli reyting darajasini belgilash, barqarorlik strategiyasini ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini tekshirish, qurilish jarayonida muvofiqlik monitoringi hamda yakuniy sertifikatsiya hujjatlarini tayyorlash kiradi.
O‘zbekiston sharoitida yozgi yuqori harorat, sovitish yuklamasi, suv resurslaridan samarali foydalanish va mahalliy materiallar tanlovi BREEAM strategiyasini ishlab chiqishda muhim rol o‘ynaydi. Shu sababli, konsalting firmasi xalqaro talablarni mahalliy sharoitga moslashtirish tajribasiga ega bo‘lishi zarur.
BREEAM Konsalting Firmasini Tanlash MezONlari
BREEAM konsalting firmasini tanlashda birinchi navbatda kompaniyada litsenziyalangan BREEAM Assessor yoki BREEAM AP mutaxassislarining mavjudligi baholanadi. Bundan tashqari, kompaniyaning xalqaro loyiha tajribasi, turli tipdagi binolar bilan ishlash amaliyoti va loyiha jamoasi bilan samarali muvofiqlashish qobiliyati muhim hisoblanadi.
Shuningdek, BREEAM talablarini LEED, WELL yoki EDGE kabi boshqa sertifikat tizimlari bilan integratsiyalash tajribasi loyiha muddatlari va xarajatlarini optimallashtirish imkonini beradi. Ushbu omillar O‘zbekistonda BREEAM konsalting firmasini tanlashda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy 2007 yilda tashkil etilgan xalqaro barqarorlik konsalting kompaniyasi bo‘lib, Istanbul, Dubay va London shaharlarida ofislarga ega. ERKE O‘zbekiston va Markaziy Osiyo bo‘ylab BREEAM sertifikati bo‘yicha to‘liq qamrovli konsalting xizmatlarini taqdim etadi.
ERKE’ning BREEAM xizmatlari dastlabki baholash, kreditlar bo‘yicha strategiya ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini texnik ko‘rib chiqish, qurilish bosqichida muvofiqlik nazorati va sertifikatsiya jarayonini boshqarishni o‘z ichiga oladi. Kompaniya jamoasida BREEAM Assessor, LEED AP, WELL AP va boshqa xalqaro akkreditatsiyalarga ega mutaxassislar mavjud bo‘lib, bu bir loyiha doirasida bir nechta sertifikat tizimlarini uyg‘unlashtirish imkonini beradi.
ERKE 15 dan ortiq mamlakatda 200 dan ziyod sertifikatlangan loyihalarni amalga oshirgan bo‘lib, aeroportlar, shifoxonalar, ofis binolari va yirik aralash funksiyali majmualar bo‘yicha katta tajribaga ega.
Aloqa: info@erkeconsultancy.com
2. ARUP
ARUP barqaror dizayn, energiya modellashtirish va ekologik tahlillar bo‘yicha global tajribaga ega muhandislik kompaniyasi hisoblanadi. ARUP BREEAM talablarini asosan texnik va muhandislik yechimlari orqali qo‘llab-quvvatlaydi.
3. WSP Global
WSP Global barqarorlik va ESG konsalting xizmatlarini xalqaro miqyosda taqdim etadi. O‘zbekistondagi loyihalarda BREEAM talablarini odatda umumiy muhandislik va ekologik strategiyalar doirasida integratsiyalaydi.
4. Ramboll
Ramboll atrof-muhit muhofazasi, energiya samaradorligi va barqaror dizayn bo‘yicha kuchli texnik salohiyatga ega. Ramboll BREEAM kreditlarini muhandislik tahlillari orqali qo‘llab-quvvatlaydi.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald infratuzilma va bino loyihalarida barqarorlik va ekologik samaradorlikka yo‘naltirilgan yechimlarni ishlab chiqadi. BREEAM talablari ko‘pincha kengroq barqarorlik strategiyasi tarkibida amalga oshiriladi.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis yirik davlat va tijorat loyihalarida barqarorlik, ekologik dizayn va resurs samaradorligi bo‘yicha tajribaga ega. BREEAM sertifikati odatda boshqa xalqaro standartlar bilan birgalikda qo‘llaniladi.
7. Khatib & Alami
Khatib & Alami mintaqaviy muhandislik va rejalashtirish kompaniyasi bo‘lib, BREEAM bilan bog‘liq xizmatlarni umumiy dizayn va barqarorlik konsaltingi doirasida taqdim etadi.
Summary
Ushbu maqolada O‘zbekistondagi BREEAM konsalting firmalari ko‘rib chiqildi. ERKE Consultancy BREEAM sertifikatsiyasi bo‘yicha ixtisoslashgan yondashuvi va keng xalqaro loyiha tajribasi bilan ajralib turadi, yirik muhandislik firmalari esa BREEAM talablarini ko‘pincha umumiy barqarorlik va ESG xizmatlari doirasida amalga oshiradi. BREEAM konsalting firmasini tanlash loyiha turi, ekologik maqsadlar va sertifikatsiya ko‘lami bilan bog‘liq. Yakuniy tanlov loyiha ehtiyojlari, jamoa hajmi va byudjet omillariga qarab belgilanadi.